PERSONA - Halk İçin Halka Rayban

PERSONA

Jakobenizmin bu sloganı, hangi nedenlerden dolayı bir güncel sanat sergisinin başlığı olarak seçilir? Bu, belirli noktalardan açınlanabilir ve özünde Fransız Devrimi sürecinde ortaya çıkan bu sloganın, aslında Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan süreçte, bu coğrafyanın siyasal ve kültürel tarihinde yaşananları özetleyebileceği gösterilebilir. Tabii ki, sanat edimini de bundan bağımsız bir olgu olarak düşünmeden.
Bakunin’e atfedilen bir söz var: “En ateşli devrimciyi alın, ona mutlak iktidar verin, bir yıl içinde Çar’dan daha beter olur”. Bu bireysel iktidar saplantısını gösteren basit bir tespit değil; aksine Bakuninci bir diyalektiği de içerisinde barındırıyor: “Tepe tabanı belirlemez, aksine tepeyi taban belirler”. “Halk için Halka Rağmen!” düsturundaki iktidar aşkıysa, olguların ve olayların tarihin yasalarına bağlı olduğu gerçeğini görmezden gelmekte ve üst tabakadan halka doğru dayatılan devrimleri ifade etmektedir. Bu gerçeklik Türkiye Cumhuriyeti için de fazlasıyla geçerli; Tanzimat Fermanı’ndan Milli Demokratik Devrim ve inkılaplarına kadar rahatlıkla gözlemlenebilir ve ancak son dönemlerde sıklıkla tartışmaların merkezinde bu tepe - taban karşıtlığı yer alabilmeye başladı. Görünen o ki, henüz arzu edilen seviyede olmasa da, halkın devrimini mi yoksa devrimin halkını mı tartıştığımızı bilme noktasına geldik.
Devlet, halk tarafından başta benimsenmese de, çeşitli devrimleri zorla kabul ettirme yolunu seçmekte ve kendisini her koşulda haklı görmektedir. Bunun nedeniyse, halkını her zaman bilgisiz ve eğitimsiz olarak kodlamasıdır. Zaten eğer yaratmak istediği yapı oluşmazsa, bunu halkın cehaletine bağlayacak ve halkını suçlayacaktır. Belki de bu bağlamda yapılması gereken, geçmişin bazı referans noktalarına geri dönerek “toplum” ve “devlet” kavramlarının tekrar tanımlamasını yapma girişiminde bulunmak. Sahi, “devlet” nedir? Biz mi devlete muhtacız yoksa devlet mi bize? Peki ya “toplum” nedir? Bir gereklilik mi? Biz bu ikili karşıtlıkla hangi dereceye kadar ilgilenmek zorundayız?
Şu bir gerçek ki, devletin bireysel özgürlüklerin eksikliğinden devşirdiği “kutsal özü”, bireyin yaratıcılığının kısıtlanmasının nedeni. Bu kısıtlamaların yöntemleriyse gayet açık: Din ve milliyetçilik üzerinden geliştirilen normlar, bireyin devlet tarafından/üzerinden baskıya uğraması ve elbette bireylerin devletin “zorunlu askerleri” olarak görülmesi. Tüm bunların ışığında devlet halkını nasıl kodlamaktadır? Peki, kendi amaçlarına bağlı olarak bireyin yaratıcılığını kendisine bağlayan aynı devletin, serbest bırakıyormuş gibi göründüğü etkinlikleri serbest pazar ekonomisinde bir çeşni yaratabildiği oranda özgür bırakmasını nasıl yorumlamak gerekiyor? Daha sonra kendi içerisinde şiddet kullanarak ehlileştirdiği bu “eylemler” içerisinde, sanatın evcilleştirilmiş ürünleri ne kadar yer kaplıyor?
Halk İçin Halka Rağmen! düsturundan hareket eden bir yöntem, halkını aptal yerine koymaktadır. Bugüne değin, tepeden inme, merkezci ve totaliter bir yöntem ve dayatmalarla çözümler üretilmeye çalışılmıştır. Halbuki daha çoğulcu, emek süreçlerini daha kapsayıcı ve coğrafi adaletsizlikleri giderici yöntemler her zaman bulunabilir, hele hele çağımızda bir devlet bu yolları bulmak da zorunda.” Bunlar yapılmadıkça, toplum ve devlet kavramlarına yüklenen “aşkın” anlamlar yapı-çözüme uğratılmaya devam edecek.
Sanat bu tartışmaların neresinde konumlandırılabilir? Sanat, bu konulara dair ne gibi stratejilerle katkıda bulunabilir? Bu noktada, birey olarak sanatçıların alacağı konum oldukça önemli görünüyor, zira etik rolleri insanlığın bilincini görünür kılmalarından gelmekte. Sanatı bir zevk ve prestij alanı olarak kodlayan ve onu bir tür neşeli bohemler kulübü olarak görerek, gittikçe artan piyasa taleplerini karşılamak adına sanat pompalamaya devam edenlerle bu konulara girmekse olası değil.
Yakın geleceğin sanatına dair can alıcı bir dönemeçteyiz ki, sanat, önünde beliren iki seçenekten birisini seçmek zorunda: Ya varolan bu dinamikler ve tartışmalar üzerinden bir eylem felsefesi geliştirecek ve yoluna koyacak ya da dönemin duyarlı(!) bir tanığı olarak geleceğin “yoz” sanat tarihinin sayfalarını süsleyecek.
Fırat Arapoğlu
Halk İçin Halka Rağmen!
25 Ocak – 3 Şubat 2011,Kargart.
Kardelen Fincancı Şenay Kazalova Melike Kılıç Mehmet Öğüt Ali Sarugan Fırat Uysal Küratör: Fırat Arapoğlu

PERSONA / HALK İÇIN HALKA RAYBAN

PERSONA / HALK İÇIN HALKA RAYBAN

PERSONA / HALK İÇIN HALKA RAYBAN
“Halk İçin Halka Rağmen” etkinliği açılış davetine gelen izleyicileri birer maske olarak belgeler ve bu belgeleri onlara dağıtır…
Kavramlar hareket eder, yer değiştirir, büyür, küçülür, başkalaşırlar. Anlamları çağa, zamana, gereksinimlere göre yeniden ifade kazanır. Tartışmaya açık olmayan bir kavram, görüş, fikir, durum yoktur.
Halkı kim oluşturur?
Halkı bireyler oluşturur. Bireyler çoğuldur ve ‘birey’den tamamen ayrıdır. Bir güruh, bir kalabalıktır.
1978 baskılı Halkbilim Terimleri Sözlüğü’de HALK:
Bir toplum içinde, ortak gelenek, görenek, davranış ve uygulamalardan oluşan bir kültürel düzende yaşayan insan topluluğu, bk. halk kültürü, halk yaşantısı, halk toplumu, halk katmanı, seçkin kültürü, krş. toplum, köy, boy. Olarak açıklanmaktadır.
Fakat halk olmak için bir birey olmaya da gerek yoktur, (kendini yetiştirmiş, geliştirmiş, toplum için faydalı vs…) o kalabalıkta var olmak, yaşamak yeterli olacaktır.
Halk kavramı ele alındığında bireylerin bir önemi kalmaz. Halk adına düşünürken bireyler hakkında düşünülmez, icraat yapılmaz. Bu sebeple kişilik ve kişisel bilinç de yersizdir ve kullanılmaz. Halkın temel yapıtaşı olan birey halk için değersizdir. Fakat Bireyler olmadan Halkın da olmayacağı bir gerçektir.
Halk İçin Halka Rayban çalışmasında öncelik bu bireylere verilmiştir.
Sergi açılışına gelen halkın kaçınılmaz bir şeklide yanlarında getirdikleri en özel yanlarını “yüzlerini” kullanan çalışma; olacaklardan habersiz olarak geldikleri sergi davetinde onlara rağmen yapılan bir etkinlik (uygulama) ile yüzleşmeleri ve buna karşı verdikleri tepkiler üzerinedir.
Fotoğrafları çekilen izleyicilerin sergi açılışı esnasında çekilen fotoğrafla meskeleri yapılacak ve bu maske yüzün sahibine değil bir başka izleyiciye verilecektir. Ellerindeki yüzün sahibinin kim olduğu, kendi yüzünün kimde olduğu ve bir başkasının gözünden sergiyi izleme gibi sorularla etkinliği dolaşan kişiler daha sonar ellerindeki maskelerle sergiden ayrılabileceklerdir.
Ellerinde tanımadıkları birinin sureti ile. belki de bir gün bu yüzün sahibine raslayıp bir sempati duyabilirler belki de tanıyabilirler. Aralarında yeni bir diyaloğa ndeden olabilir.
Sergi, dagıtılan bu maskelerle açılış davetine gelenlerin hayatlarına girecek, evlerinde bir köşede, kütüpanede yıllar sonra bile raslayacakları, onları sorgulatan, güldüren, anımsatan birer ifade olara hayatlarına sızacaktır.
Çalışmanın bir diğer yönü ise maskelerin gözlerinin çıkarılmasıdır (oyulmasıdır). Burada birinci amaç tabi ki maske yapabilmektir. Fakat diğer bir yandansa meskelerin gereği başka bir kimliğe bürünüp, kendi kimliğini gizlemek, başka bir kimlik, kişilikmiş gibi davranabilme özgürlüğünü kazanmaktır. Tabi ki bunun bedeli de gözlerin yerinde çıkarılmasıdır. Gözler çıksın ki bir başka gözle bakabilme olanağı olsun.

AJANDA PROJESI

ajanda

ABSTRACT Ali Sarugan, AGENDA, Master Thise Report, Ankara 2005
The “Agenda” headed thesis study; is organized by 30 different persons’ daily activity preparation of the Agenda owner. Every person related his/her daily schedule of seperate days in November 2004. Every note written in the Agenda is prepared by the participants. The Agenda owner has realized the estimated events on the scheduled date.
The study is oriented in interpersonal relations and the expected behaviors of individuals from others. It reacts to the method of thinking, making decisions, application, deciding the method of behavior and use of time with the other peoples Agenda. By this way, the Agenda owner could test his life his identity, pernonality and indipendance.
In the entrance section of the thesis, the description of the Agenda, the method of the usage of the Agenda, the interactive reactions of a study between the applicator and the other people, method of the application of the Agenda and the content of the study is described.
In the second section named as “towards the idea of the Agenda” of the thesis, the creativity of the people under several others discriminations and creativity. In this section the involvement of the viewers and the activities done during the study, including some examples (“Thing”, “In-Out, Possibilities- Spaces”, “Encountering-Interfering”, “Object-Me”, “What’s Missing?”)are discussed.
Third section named as “Multilevels of the Agenda”, focuses on the definitions in relation with the Agenda. The sub sections are; “Agenda and Chaos”, “Agenda and Time-Duration”, Agenda and Environment, Streets”, “Agenda and Creativity of the Other People’s Eye”, “Agenda and Pillorying”, “Exhibition-Display”.
The third section includes the daily activities of November written by different people, the requested items and the expectations. The events occured during the realization period are described by visual articles.
The “Results” section includes the targets reached by the Agenda. The difficulties faced in such an interactive reaction for an individual-peculiar art language are also mentioned in this section.
In the Attachmet 1 with the heading “Pages of the Agenda”, the copies of the pages from the Agenda are placed. This is for documenting the notes written in the Agenda.
Attachment 2 named as “Agenda in the Press” includes the reactions occured in the press about the Agenda. The content is extremely involved in outlands with the reactions faced by public on community and individual basis.

EKSIK OLAN

EKSIK OLAN

KÜÇÜK AT DA CIVCIVLER DE YESIN

KÜÇÜK AT DA CIVCIVLER DE YESIN